L’Île d’Enfer / Vítiseyjan chap.8/áttundi 8

VIII

UN SOIR, AU COL DE SVINASKAR

n soir, au col de Svinaskar, j’ai arrêté mon cheval et j’ai vu dans le lointain le promontoire de Rejkjavik, comme une ligne bleue tracée sur l’Océan.
  Qu’importent les heures détestables des jours passés ! la ville est là, le but qui reculait sans cesse, comme un mirage, est atteint. La longue et périlleuse traversée de l’Islande de l’est à l’ouest est accomplie.
  Le danger est derrière moi, je l’oublie. Fleuves impétueux qu’il faut traverser à la nage, glaces qui s’ouvrent sous le pas des chevaux, gouffres qui bâillent, avalanches de roches qui croulent dix secondes après qu’on a passé, tempête de sable rouge, pluie de cendres grises crachées par on ne sait quel volcan mystérieux, tapi dans les glaciers énormes, toutes ces choses sont effacées de ma mémoire devant le tableau qui s’offre à mes yeux.
  Maintenant, dans le galop du cheval, ce n’est pas moi qui marche, c’est le paysage qui vient vers moi comme pour m’accueillir.
  Et c’est la féerie du soleil couchant qui se renouvelle, une boule rouge qui chancelle et tombe dans la mer, et laisse au ras du ciel des pourpres lumineuses, cependant que de la terre monte la vapeur de sources d’eau chaude qu’Ingolfür, en 874, prenait pour des fumées.
  Rejkjavik ! la baie des fumées ! s’écriait le hardi matelot, en prenant possession de la Terre de Glace.
Et je me sens, ce soir, une âme conquérante où passe le souffle qui animait autrefois les grands pirates, mes aïeux.

  Rejkjavik ? une cité américaine à la deuxième période. Le ciment armé commence à remplacer le bois.
  Le plus énorme cube appartient à la Banque d’Etat, c’est la civilisation qui s’affirme.

  Là-bas, à l’écart, sur la rive du fjord, une bâtisse au toit rouge : la léproserie. C’est la civilisation qui se protège.

  Un lépreux est un citoyen ; alors, les hommes politiques, à l’abri derrière une barrière de bois, viennent haranguer ces monstres. C’est la civilisation en marche vers un meilleur avenir.

  L’hôtel d’Islande est en bois, mais il joue à l’hôtel moderne. Ses soubrettes ont des tabliers à bavolet ; ses garçons, des smokings de toile blanche.
  Il y a un orchestre et l’on danse.
  Non les danses lentes et graves, religieuses, du pays, mais les horribles fox-trots.

  Quand je suis entré dans la salle en chandail et botté, j’ai eu l’air d’un anachronisme.
  On m’a servi, dans un coin, une bière fade et des mets à la manière de Copenhague. J’ai regretté la morue.

  Les modes danoises et américaines s‘harmonisent . Ici, plus de costume national, plus de coiffes soyeuses, plus de corselet… Des fagotages de robes et de pitoyables chapeaux pleurant des plumes.

  Dieu me pardonne, il y a trois prostituées !
  En vérité, je vous le dis, la civilisation ici est souveraine.

  Ici, on trafique, on achète, on vend. Les combinaisons s’échafaudent, on truque, on ment, on trompe, on ruse ; offre et demande, concurrence, il y a des petits et des gros, des pauvres et des riches. Un hôpital, une prison – un Parlement, ô civilisés, mes frères !

  Pureté de la mer et pureté des neiges. L’Océan bat les noirs rochers de l’île. La neige est là, aux portes de la cité.
  L’enfer est-il dans les espaces redoutables que j’ai traversés, là-bas, derrière vous, montagnes ?
  N’est-il pas plutôt dans ce grouillement de crabes en perpétuelle agitation, ici, sur cette langue de terre ?

  Rejkjavik fait des AFFAIRES.
  Rejkjavik est une capitale.
  Ames d’Ingolfür et de Hjorleifür qui êtes quelque part dans le Walhalla des ancêtres, leur pardonnerez-vous ?
  Moi, l’Étranger, je vous évoque, moi, l’Étranger, je vous vénère, moi, l’Étranger, je pense à vous, ce soir, tandis que ceux de votre race se hâtent à la recherche du temps perdu.

VIII

KVÖLD Í SVÍNASKARÐI

  Kvöld eitt í Svínaskarði stöðva ég hest minn og sé í fjarska nesið, þar sem Reykjavík er, einsog blátt strik á hafinu.
  Hverju skipta þær hörmulegu stundir sem liðnar eru ! Þarna er borgin, takmarkið hefur náðst, það sem sífellt bar undan einsog villuljós. Hin langa og hættulega ferð yfir Ísland frá austri til vesturs hefur verið farin.
  Hættan er að baki, ég gleymi henni. Ólgandi fljót sem verður að sundríða, ís sem brestur undan hófum hestanna, gínandi gjár, grjótskriður sem fara af stað rétt eftir að maður er kominn framhjá, rautt sandrok, regn af grárri ösku sem eitthvert dularfullt eldfjall hefur hrækt út úr sér, samanhniprað í heljarmiklum jöklum, allt þetta þurrkast út úr minni mínu andspænis þeirri sýn sem blasir við augum mér.
  Nú er það ekki ég sem berst áfram á hessti mínum, sem fer greitt, heldur er það landið sem kemur á móti mér til að bjóða mig velkominn.
  Og töfrar hnígandi sólar endurtaka sig, rauður knöttur skelfur og fellur í hafið og skilur eftir purpuraljóma neðst á himninum, en frá jörðinni stíga upp gufur frá hverum, þær sem Ingólfur hugði 874 að væru reykir.
  Reykjavík ! hrópaði þessi hrausti sjómaður um leið og hann sló eign sinni á Ísland.
  Þetta kvöld finnst mér hugur minn sigursæll, sem um hann fari sá andi sem forðum knúði víkingana, forfeður mína.

  Reykjavík ? amerísk borg á öðru skeiði. Járnbent steinsteypa er að byrja að koma í staðin fyrir timbrið.
  Stærsti kassinn er Landsbankinn. Það er siðmenningin að festa rætur.

  Þarna fyrir handa, á strönd fjarðarins, er bygging með rauðu þaki : holdsveikraspítalinn. Það er siðmenningin að vernda sig.

  Holdsveikisjúklingur er borgari. Því koma stjórnmálamennirnir, taka sér stöðu bak við trégrindur sem vernda þá, og halda ræður yfir skrímslunum. Það er siðmenningin á leið til betri framtíðar.

  Hótel Ísland er úr timbri, en líkir eftir nýtísku hóteli. Þjónustustúlkurnar eru með svuntur og kappa, þjónarnir í hvítum smóking.
  Það er hljómsveit og þarna er dansað.
  Ekki hinir hægu og alvarlegu, trúarlegu dansar landsins, heldur sá hræðilegi foxtrott.

  Þegar ég gekk inn í salinn peysuklæddur og í stígvélum, var ég einsog frá öðrum tíma.
  Ég fékk borð í horni og þangað var mér færður daufur bjór og matur einsog hann gerist í Kaupmannahöfn. Ég saknaði þorsksins.

  Danskir og amerískir hættir hljóma hér saman. Hér sést þjóðbúningurinn ekki lengur, engin höfuðföt úr silki, engar treyjur… hrúgur af kjólum og aumlegum höttum með lafandi fjaðrir.

  Guð fyrirgefi mér að segja frá því, hér eru þrjár vændiskonur !
  Sannlega segir ég ykkur, siðmenningin hefur hér völdin.
  Hér hafa menn viðskipti, kaupa, selja. Allt flækist hér saman, menn svíkja, ljúga, blekkja, pretta, framboð og eftirspurn, samkeppni, litlir og stórir, fátækir og ríkir. Spítali, fangelsi – þing, ó, hve siðmenntaðir eruð þið, bræður mínir !

  Hreinleiki hafsins og hreinleiki snævarins. Hafið lemur svarta sjávarhamrana. Snærinn er þarna við borgarmörkin.
  Er víti á þeim uggvænlegu svæðum sem ég hef farið yfir, þarna fyrir handan ykkur, fjöll ?
  Er það ekki frekar í þessum krabbahaugi sem er á sífelldu iði, hérna á þessu nesi ?

  Reykjavík er að versla.
  Reykjavík er höfuðborg.
  Sálir Ingólfs og Hjörleifs, þið sem eruð einhversstaðar í Valhöll forfeðranna, getið þið fyrirgefið henni ?
  Ég útlendingurinn, ég ákalla ykkur, ég útlendingurinn, ég veiti ykkur lotningu, ég útlendingurinn hugsa til ykkar í kvöld meðan þeir sem eru af ykkar kynþætti hraða sér í leit að glötuðum tíma.













Lire la suite – chap 8a / Framhald textans áttundi 8a


« Rejkjavik ? une cité américaine à la deuxième période. Le ciment armé commence à remplacer le bois. Reykjavík ? amerísk borg á öðru skeiði. Járnbent steinsteypa er að byrja að koma í staðin fyrir timbrið. »
Reykjavík 1920
« Rejkjavik fait des AFFAIRES. Rejkjavik est une capitale.
Reykjavík er að versla. Reykjavík er höfuðborg. »

Laisser un commentaire